Pomnik Camposanto

Nawet jeśli urok Krzywa Wieża Camposanto Monumentale - wielki klasztor, który zamyka północną stronę Placu Cudów lub Piazza dei Miracoli - ma swój własny urok. Jest to miejsce, w którym przeplatają się historia, sztuka i legenda.

Został zbudowany w 1277 roku, zaprojektowany przez Giovanniego di Simone, z zamiarem zapewnienia godnego miejsca pochówku dla wybitnych Pizańczyków, których groby do tej pory były rozproszone wokół katedry. Mówi się, że arcybiskup Ubaldo Lanfranchi kazał sprowadzić ziemię z Golgoty, tworząc "świętą ziemię" w obrębie klasztoru: od tego czasu nazwa "Campo Santo" przywołuje świętość nawet w codziennym języku.

Zewnętrzny obwód, z 43 ślepymi łukami z czystego białego marmuru i dwoma wejściami, ujawnia intymną atmosferę tego miejsca. Jednak po przekroczeniu progu można znaleźć się w cichej oazie zgromadzonej wokół centralnego trawnika, w świecie z dala od tętniącego życiem turystycznego zgiełku wokół Wieża i baptysterium.

Pod łukami otwierają się rustykalne korytarze, w których umieszczono starożytne sarkofagi, ponownie wykorzystane jako grobowce. Wiele z nich należało do wybitnych postaci: profesorów, członków średniowiecznej i renesansowej elity Pizy. Stąd pochodzi definicja Camposanto jako prawdziwego "Panteonu" miasta. Niektóre monumentalne grobowce, takie jak kaplice Ammannati lub Dal Pozzo, oferują idealne przejście od sacrum do grobowca, prezentując różne style i ciągłą ewolucję form pogrzebowych.

To właśnie malowane dekoracje sprawiają, że Camposanto jest klejnotem średniowiecznej sztuki. Począwszy od XIV wieku, Francesco Traini i Bonamico Buffalmacco malowali sceny pełne symboliki, takie jak słynny Triumf Śmierci i Sąd Ostateczny, prawdziwe duchowe ostrzeżenia, być może inspirowane kazaniami brata Cavalca i mrocznymi fragmentami Boskiej Komedii Dantego.

Do tego dochodzą cykle Opowieści o świętych z Pisan (autorstwa Andrei Bonaiuti, Spinello Aretino i innych) oraz rzadkie Opowieści ze Starego Testamentu, w tym galeria północna ozdobiona przez Benozzo Gozzoli w XV wieku.

27 lipca 1944 roku był tragicznym dniem: pożar wywołany przez aliancką artylerię zniszczył ołowiany dach, a topiące się płomienie wylały się na podłogę, poważnie uszkadzając freski. Dopiero po wojnie prace konserwatorskie pozwoliły na oderwanie fresków, uratowanie ich i przeniesienie do wnętrza na konstrukcjach ochronnych. Sinopie - oryginalne rysunki przygotowawcze - są obecnie widoczne w Muzeum Sinopie lub Museo delle Sinopie, uszkodzone, ale bardzo cenne.

Ale co przyciąga turystów do wizyta te miejsca? Przede wszystkim, dla prawdziwych entuzjastów, chronologiczne następstwo stylów - od rzymskiego sarkofagu do gotyku, od renesansu z 1400 roku do epoki nowożytnej - opowiada historię wieków cywilizacji Pisan. Co więcej, i być może najważniejsze, rzadko zdarza się, aby jeden zabytek zawierał tak wiele dzieł podpisanych przez znanych artystów toskańskiej średniowiecznej sztuki sakralnej.